Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 421.

"Mizanlar
MADDE 421 - (1) Kurumca, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanlar düzenlenir.
(2) Mizan cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde; her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.
(3) Dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenlenir ve bunu takiben dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenlenir. Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye vermez."


Mizan; mali olayların toplanması, kaydedilmesi, sınıflandırılması ve yıl sonunda mali tabloların hazırlanıp hesapların kapatılması süresince, yapılan işlemlerin matematiksel kontrolü için düzenlenen ve yapılan kayıtların yevmiye defterine doğru şekilde kayıt edilip edilmediğini raporlayan tablodur.


MADDE 421 - (1) Kurumca, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanlar düzenlenir.
Aylık mizan, mali yıl sonuna kadar planlanan süreler içerisinde (Aylık) düzenlenen mizanlardır.

(2) Mizan cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde; her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.

Mizanda aranan eşitlikler;
(1) Yevmiye defteri toplamının mizan toplamı ile eşitliğidir. Şayet bu eşitlik sağlanmıyorsa yapılan muhasebe kayıtlarının yevmiye defterinden büyük defteri aktarımında yanlışlık var demektir. Geri dönülerek bu yanlışlıklar araştırılır.
(2) Mizan borç toplamının, alacak toplamına eşitliğidir. Zaten bu toplamlar eşit ise, borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamı eşitliğide sağlanmış olur.

Hesap planı düzeni şöyledir.
1 --------------------------------------------------------------> Ana hesap Grubu
10--------------------------------------------------------------> Hesap Grubu
102-------------------------------------------------------------> Büyük Defter Hesabı(Hesap)
102.01(A Bankası)----------------------------------------------> 1. Yardımcı Hesap
102.01.03(A Bankası, x Şubesi)----------------------------------> 2.Yardımcı Hesap
102.01.03.01(A Bankası, x Şubesi, y Nolu Hesap)-----------------> 3. Yardımcı Hesap
102.01.03.01.03------------------------------------------------> 4. Yardımcı Hesap

Yardımcı defterler Ana hesaba ilişkin ayrıntılı bilgi sunan yardımcı hesapların gösterildiği defterlerdir.

(3) Dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenlenir ve bunu takiben dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenlenir. Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye vermez."
Geçici Mizan, Mali yıl sonunda (1 Ocak - 31 Aralık Dönemi) yani 31 Aralık tarihinde düzenlenen mizandır ve idarenin kayıtlı durumunu gösterir.
Şartlar ne olursa olsun mali yıl içerisinde işlemlerde bir takım eksiklikler/hatalar olmuş olabilir. Geçici mizana bakılarak, idarenin envanter çalışmaları, borç-alacak kontrolleri, avanslar, kişilerden alacaklar, ilk madde malzeme durumu, ödenekler, faaliyet alacakları gibi kontroller geçici mizana bakılarak yapılır. Kayıtlı ve fiili durum bir birini eşitlediği takdirde dönem sonu işlemleri yapılır.

Kesin Mizan; Her mali yıl sonunda çıkan son mizandır. Bu mizanda faaliye ve bütçe (6 ve 8 li ana hesap grubu) hesapları borç/alacak bakiyesi vermez. Bakiye veren hesaplar bilanço hesaplarıdır(1,2,3,4 ve 5 ile başlayan ana hesap gurubu hesapları). Bakiye veren hesaplar idarenin bir sonraki mali yıl açılış kaydını oluşturur.