Makale LebibYalkın Mevzuat Dergisinden alınmıştır

MDERGI/8783A.044
(Şubat 2016 Sayı 146)


YAPIM İŞLERİNDE TAM GÜVENLİKLİ İŞ İSKELESİ UYGULAMASIM.
Rasih ALTINKÜLÇE

Sayıştay Denetçisi


Özet


5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri, Sosyal güvenlik kurumları, belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idareler tarafından ihale edilen bina inşaatlarının dış cephelerinde gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan, iş iskele uygulamasının, iş sağlığı ve güvenliğine uygun yapılmasına ilişkin önem arz eden hususlar açıklanacaktır.


Anahtar Kelimeler: İş sağlığı ve güvenliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Y.21.051/C01-C03 pozları, tam güvenlikli iş iskelesi.

1. Giriş

Ülkemizde meydana gelen ölümlü iş kazalarının başında yapı işleri gelmektedir. Bu iş kazalarının büyük bir çoğunluğuna da yüksekten düşmeler sebep olmaktadır. 05.10. 2013 tarih ve 28786 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliğinin EK-4 bölümde, Yapı alanları için asgari sağlık ve güvenlik şartları yer almıştır. Bu şartların B/bölüm II 17-36. maddelerinde yapı işlerinde kullanılan iskeleler düzenlenmiştir.

Ayrıca 19.09.2014 tarih ve 29124 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, Ahşap ve Ön Yapımlı Çelik ile Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ ile dış cephede yapılmasının zaruri ve çalışanların yüksekten düşme riskinin olduğu bina inşaatlarının dış cephelerinde gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan ahşap ile ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin özellikleri sayılmıştır.

Yapım işlerinde dış cephe iş iskeleleri ile tavanlardaki imalatların iş güvenliğine uygun olarak yapılması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan; Y.21.051/C01 Çelik Borudan Tam Güvenlikli Cephe İş İskelesi Yapılması (0,00-51,50m Arası) ile Y.21.051/ C03 Çelik borudan tavanlar için tam güvenlikli iş iskelesi yapılması (0,00-21,50m arası) pozlu birim fiyatlar, Bakanlık rayiçlerine girmiştir.

Yazımızın konusunu kamu tarafından ihale edilen yapım işlerindeki tam güvenlikli iş iskelesinin, uygulaması olacaktır.



2.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Y.21.051/C01-C03 pozları

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan;

Y.21.051/C01 Çelik Borudan Tam Güvenlikli Cephe İş İskelesi Yapılması (0,00-51,50m Arası) ile Y.21.051/C03 Çelik borudan tavanlar için tam güvenlikli iş iskelesi yapılması (0,00-21,50m arası) pozlu birim fiyatların tariflerinde;

"Standardı ve iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliğine uygun olarak, yapılarda duvar yapımı ve kaplaması, dış sıvası, boyası ve benzeri işlerin yapımı için sabit olarak kullanılmak üzere çelik borudan tam güvenlikli iş iskelesinin yapılması için, iskele kurulacak alanın temizlenmesi, standardında belirtilen ölçülerde; düşeyliği ayarlanabilen taban plakalarının aralıkları ayarlanarak yerleştirilmesi, düşey boru elamanların taban plakalarına yerleştirilmesi, yatay ve diyagonal boru bağlantı elemanlarının düşey elemanlarda bulunan flanşlara kama ile birleştirilmesi, duvar bağlantı elemanları ile iskelenin duvara sabitlenmesi, çalışma platformlarının her kata yerleştirilmesi, yatay düşey korkulukların monte edilmesi, gerekli tüm iş emniyet tedbirlerinin alınması, güvenlikli sökülmesi için, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, iş yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, çelik borudan tam güvenlikli cephe iş iskelesi yapılmasının 1 m2 fiyatı:

ÖLÇÜ :

1) İskele alanı, iskelenin yapıldığı yüzeyin üst kotu yükseklik olarak, iskele kurulan yüzeyin tabandaki uzunluğu ise genişlik olarak alınır ve genişlik ile yüksekliğin çarpımı sonucu iş iskelesi alanı olarak hesaplanır.

NOT :

...

5) İskelenin standardına ve iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliğine uygun olarak yapıldığı hususu, yapı denetim görevlisi ve yüklenici ile birlikte tutanağa bağlanacak ve bu tutanak idarenin onayına sunulacaktır. Ayrıca, iskele genel ve detay durumunu gösterecek şekilde CD ye aktarılacak ve bu CD tutanak ekine konulacaktır. Bu tutanak ve CD'nin ödeme evraklarına eklenmesi gerekmekte olup, bu hususlar yerine getirilmeden iskele bedeli ödenemez." düzenlemesi yapılmıştır.


3. Sonuç

Yapım işlerine ait yapılan denetimlerde, iş iskelesi imalatları için Y.21.051/C01-C03 pozları verilmesine rağmen halen idarelerin bu pozlara ait imalat özelliklerine uymadıkları, Not kısmının 5. maddesinde düzenlendiği üzere, tam güvenlikli iskelenin genel ve detay durumunu gösterecek şekilde CD ye aktarılması ve bu CD'nin tutanak ekine koyularak ödeme evraklarına eklenmesi gerekirken, eklenmedikleri görülmektedir.

İşçi güvenliği açısından önem arz eden iş iskelesinin hem yapı denetim elemanları hem de yüklenici tarafından ilgili pozlarda saptanan işçi güvenliğine uyulmadan, duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri yapılmaktadır.

Tam güvenlikli iş iskelesi yapımı için verilen, Y.21.051/C01-C03 pozları imalatlarının ödemesi yapılırken hak ediş ödemlerine eklenmesi gereken, genel ve detay durumunu gösteren CD ile iş iskelesine ait fotoğraflar olmaması - poza ait imalat tanımını karşılamaması durumunda, ilgili pozların hak ediş ödemesinden çıkarılması gerektiğinden, bu konu sorguya alınmaktadır.

İdare ile yüklenicilerin bu durumla karşılaşmaması için bu konuya özellikle dikkat edilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

-05.10. 2013 tarih ve 28786 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği Ek.4

-19.09.2014 ve 29124 sayılı Resmî Gazete de yayınlanan, Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ

-Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan; Y.21.051/C01 Çelik Borudan Tam Güvenlikli Cephe İş İskelesi Yapılması (0,00-51,50m Arası) ile Y.21.051/C03 Çelik borudan tavanlar için tam güvenlikli iş iskelesi yapılması (0,00-21,50m arası) pozlu birim tarifleri