Makale "Lebib Yalkın mevzuat dergisi"'nden alınmıştır

BİTİRİLMEMİŞ İŞE AİT İŞ DENEYİM BELGESİ SUNULMASI MÜMKÜN MÜ ?

Ömer KÖSE
Maliye Bakanlığı Denetim Elemanı

Özet

Kamu kurumlarınca açılan ihalelere katılmak isteyen firmalar, ihale konusu olan işi yapabileceklerine dair idare tarafından istenen belli dokümanları sunmak durumundadırlar. İş deneyim belgesini sunarken dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biri; iş deneyim belgesinin, iş deneyim belgesini vermeye yetkili kurumdan alınıp alınmadığıdır. Eğer iş deneyimine ilişkin belge, bu belgeyi vermeye yetkili olmayan bir kurumdan alınacaksa bu durumda iş deneyim belgesi yerine fatura vs. belgelerin sunulması gerekir.

Bu kapsamda bu makalede, iş deneyim belgesi vermeye yetkili olmayan kurumlar tarafından iş deneyimini tevsik edici belgelerin alınması hususu üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler: İstekli, iş deneyim belgesi, fatura, iş deneyim belgesi vermeye yetkili kurumlar, teklifin geçersiz sayılması.

1. Giriş

Kamu kurumlarınca mal ve hizmet alımı yapılması için açılan ihalelerde, ihale mevzuatı gereği belli şartlar aranmaktadır.

Bu şartlar arasında, ihaleye katılacak olan isteklinin daha önce benzer nitelikteki işleri yapmış olması aranmaktadır.

İhaleye katılan istekli, daha önce ihale konusu olan işi yapmış olduğunu, ihale komisyonuna sunacağı belgelerle kanıtlaması gerekir.

İhaleye katılan istekliler, benzer nitelikte işleri yaptıklarını kanıtlamak amacıyla sundukları belgeler konusunda zaman zaman hatalı davranmakta ve mevzuat gereği kabul edilmeyen belgeler sunabilmektedirler.

Bu çalışmada, bitirilmemiş işlere ait iş deneyim belgesi sunulup sunulamayacağı üzerinde durulacak ve konu Kamu İhale Kurulunca verilen bir kararla örneklendirilecektir.



2.Yasal ve İdari Düzenleme

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler" başlıklı 47'nci maddesinde;

"(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri;

Personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir.

Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar.

Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

...

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir."

hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin "İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar" başlıklı 72'nci maddesinde;

"... 72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır."

açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname'nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7'nci maddesinde;

"7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'ten az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Her Türlü Resmi ve Özel Öğrenci, personel ile yolcu taşımacılığı kabul edilecektir."

düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat kapsamında, iş deneyim belgesi alınırken dikkat edilmesi gereken temel kriterlerden biri, daha önce iş yapılan kurumun, iş deneyim belgesi vermeye yetkili kurumlardan biri olup olmadığının doğru olarak tespit edilmesidir.

Yapılacak bu tespitin ardından, eğer söz konusu kurum iş deneyim belgesi vermeye yetkili kurumlardan biri değilse, iş deneyim belgesi almak yerine, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin ve mevzuatta aranan diğer belgelerin iş deneyimin tevsik etmek amacıyla sunulması gerekir.

Burada özellikle üzerinde durulması gereken diğer konu ise; sunulan fatura vs belgelerin, bitirilmiş bir işe ait olması gerekmektedir.



3. Örnek Olay *

Konunun daha iyi anlaşılması açısından, kamu İhale Kurulunca verilen bir karar, aşağıda örnek olarak sunulmuştur.

"İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 130, 131, 132 sıra no'lu kısımları üzerinde bırakılan İ. C.'ın iş deneyimini tevsik etmek için, İ.C.ile B.B. ve Gıda San. A.Ş. arasında yapılmış olan, birim fiyat üzerinden bağıtlanan, başlangıç tarihi 14.01.2016 olan bir yıl süreli sözleşme ve anılan sözleşme konusu işin gerçekleştirilen kısımları olan 2016 yılı 1 ve 7'nci ayları arasındaki döneme ait faturaları sunduğu, İ.C. tarafından iş deneyimi tevsik etmek için sunulan belgelere konu işin bitirilmemiş olduğu dikkate alındığında söz konusu belgelerin ihaleye ait İdari Şartname ve mevzuata göre iş deneyimini gösterir belge niteliğinde olmadığı, bu nedenle İ.C.'ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin ...İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlkokul-Ortaokul Öğrencilerinin Taşınması Hizmet Alımı İşi olduğu, ihalenin 136 kısımdan oluşan ve kısmı teklife açık bir ihale olduğu anlaşılmıştır.

...

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen hizmet işlerinde, iş deneyiminin, işe ait sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile belgelendirileceği;

Eğer sözleşme konusu iş personel çalıştırılan bir iş ise, iş deneyiminin yukarıda sayılan belgeler ile birlikte işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunularak belgelendirileceği ve bu belgelerin bahse konu ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanmış olan öğrenci, personel vb. yolcu taşımacılığı hizmetlerine ait tek sözleşmeye ilişkin işlerden elde edilen ve güncel tutarı teklif edilen bedelin %25'inden az olmayan belgeler olması gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan kabul işlemlerinin tamamlandığı tespit edilebilen bir işe ait bedel içeren bir sözleşmede kabul tarihinin bulunmaması durumunda iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihinin bu işin kabul tarihi olarak dikkate alınacağı, birim fiyat üzerinden bağıtlanan toplam sözleşme tutarı bulunmayan bir sözleşmenin değerlendirilebilmesi için ise süresinin belirli olması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan İ.C. tarafından iş deneyimini tevsik etmek için B.B. ve Gıda San. A.Ş. ile yapmış olduğu sözleşme, bu sözleşme kapsamında 2016 yılı Ocak ve Temmuz ayları dâhil arasındaki aylarda düzenlendiği anlaşılan SMMM onaylı 7 adet fatura, idare adının Bisküvi ve Gıda San. A.Ş., işin tanımının "1 yıl süreyle M...- K.... arası işçi taşıma işi" olan iş bitirme belgesi ve sigortalı bilgilerini gösteren SGK belgesini sunulduğu görülmüştür.

İ.C. tarafından iş deneyimi tevsik etmek için sunulan belgelerden yüklenici iş bitirme belgesinin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47'nci maddesinin (a) bendinde yer alan "...Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz." hükmü gereği dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından sunulan sözleşmenin ise 14.01.2016 tarihinde İ.C.ve B.B. ve Gıda San. A.Ş. tarafından imzalandığı, söz konusu sözleşmede yer alan işçi taşıma ücretinin kişi başı günlük 10,75 TL olarak belirlendiği, toplam sözleşme tutarı ve sözleşmenin süresine ilişkin herhangi bir maddenin bulunmadığı görülmüştür.

İhalenin şikâyete konu kısımları üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek için sunmuş olduğu belgelere konu işin bitirilmiş olup olmadığının, kabul işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının bu kapsamda sunulan belgelerden anlaşılamadığı görülmüştür.

Diğer taraftan İ.C. tarafından sunulan sözleşmenin birim fiyat üzerinden bağıtlandığı ancak anılan sözleşmede sözleşme süresine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı da dikkate alındığında sunulan belgelerin bahse konu isteklinin iş deneyimini tevsik etmekte yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin itirazen şikâyete konu edilen 130, 131, 132'nci kısımları kapsamında İ.C.'a ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir."



4. Değerlendirme ve Sonuç

Örnek olayda görüleceği üzere, ihaleye katılan firma, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan bir firma ile yaptığı sözleşme kapsamında; yaptığı işe ilişkin fatura ve sair belgeleri sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede söz konusu faturaların, iş deneyim belgesi olarak dikkate alınabilmesi için söz konusu işin tamamlanmış olması gerekmektedir.

Öte yandan kabul işlemlerinin tamamlandığı tespit edilebilen bir işe ait bedel içeren bir sözleşmede kabul tarihinin bulunmaması durumunda iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihinin bu işin kabul tarihi olarak dikkate alınacağı, birim fiyat üzerinden bağıtlanan toplam sözleşme tutarı bulunmayan bir sözleşmenin değerlendirilebilmesi için ise süresinin belirli olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu ihalede istekli tarafından sunulan sözleşmenin birim fiyat üzerinden bağıtlandığı, ancak anılan sözleşmede sözleşme süresine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı da dikkate alındığında; sunulan belgelerin bahse konu isteklinin iş deneyimini tevsik etmekte yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda anlatılan kapsamında; sunulan iş deneyim belgesi ile ilgili olarak, iş demeyim belgesi vermeye yetkili olmayan kurumlara yapılan bir iş olması halinde, fatura ve benzeri belgelerle iş deneyimi tevsik edilmeli ve öz konusu işin de bitirilmiş olmasına dikkat edilmelidir.

Aksi halde ihaleye katılan isteklilerin maddi ve sair kayıplara yol açılmasına sebep olunacaktır.



------------------------------------
* Kamu İhale Kurulunun 05.10.2016 tarih ve 2016/UH.II-2433 nolu kararı.