Makale LebibYalkın Mevzuat Detisinden alıntıdır




HARCIRAH KANUNU IŞIĞINDA UÇAKLA YAPILAN SEYAHATE

İLİŞKİN İLKE VE ESASLAR


Yasin ÖNCÜ

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Denetçisi


Özet

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 27'nci maddesinde, yurt içinde yol masrafının, muayyen tarifeli olmayan nakil vasıtalarıyla seyahat halinde söz konusu maddeye bağlı (1) sayılı cetvelin 3 numaralı sütununda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküp edeceği hükme bağlanmış olup aynı cetvelin 1, 2 ve 3'üncü sıralarında gösterilen personel ile görevleri gereği söz konusu personel ile birlikte grup halinde veya bağımsız olarak seyahatleri zorunlu olan diğer personelin uçak bilet ücretinin anılan Kanunun 6. maddesi hükümleri de dikkate alınmak suretiyle, görevlendirmeye ilişkin ita amirinden (harcama yetkilisi) alınacak görevlendirme onaylarında seyahatin uçakla yapılacağının açıkça belirtilmesi kaydıyla uçakla seyahat yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Harcırah, mutat taşıt, memuriyet mahalli.

1. Giriş

10/2/1954 tarihli, 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre harcırah, "Bu kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını" ifade etmek şeklinde tanımlanmıştır.

Kanuna göre memura harcırah verilmesinin en önemli şartlarından biri, memurun memuriyet mahalli dışında bir yere geçici veya sürekli bir görevle görevlendirilmiş olmasıdır.

Keza, harcırah ödenebilmesi için memurun, başka yer olarak tanımlanan memuriyet mahalli dışındaki bir yere görevlendirilmesi (gitmesi) gerekmektedir.

Diğer taraftan, 6360 sayılı Kanun ile tüm büyükşehir belediyelerinde belediye sınırının il mülki sınırı haline getirilmesi 6245 sayılı Harcırah Kanununun uygulanması açısından memuriyet mahalli tanımının büyükşehir belediyelerinde farklı bir şekilde tanımlanması gereğini ortaya çıkarmıştır.

6245 sayılı Harcırah Kanununun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "memuriyet mahalli" tanımı 11/9/ 2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6552 sayılı "İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun"un 89'uncu maddesi ile; büyükşehir belediyeleri dışında kalan belediyelerde eski uygulamanın devamı sağlanmış, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde görev yapan memur ve hizmetliler için yeni bir memuriyet mahalli tanımı yapılmıştır.

Söz konusu düzenleme ile büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla;

1. Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler,

2. İlçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller,

3. Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler,

memuriyet mahalli olarak belirlenmiştir.

Böylelikle büyükşehir olan illerde; ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine yakınlaşması hatta birbirleri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle; yapılan görevlendirme ve yapılacak ödemelerde, idarelerce yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile bu yerlerin devamı niteliğinde olan yerlerin belirlenmesinde; yerleşim özellikleri bakımından konut, işyeri, meydan, okul, kamu binaları gibi resmi ve özel bütün yapıların topluca bulunduğu ve insanların yerleşmek amacıyla bir arada yaşadığı aralarında boşluk bulunmayan yerler ile bu bütünlüğün kesintisiz olarak devam ettiği yerlerin dikkate alınması ayrıca bu yerlerin dışında kalmakla birlikte kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerlerin de memuriyet mahalli olarak dikkate alınması gerekmektedir.



2.Harcırah Hesabında Esas Alınacak Yol

6245 sayılı Kanunun 3'üncü maddesinde tanımlandığı üzere, harcırah: Kanuna göre ödenmesi gereken gündelik, yol gideri, aile gideri ve yer değiştirme giderinden birini, birkaçını ve tamamını ifade etmekte olup, aynı Kanunun Harcırah hesabında esas tutulacak yol başlıklı 6. maddesi ise;

"Harcırah, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verilir.

Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan bu yolda hem muayyen, hem gayrimuayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır.

Bu yol ve taşıt, yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunur.

Birinci fıkraya göre takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması halinde, bu yol ve taşıt aracına ilişkin masrafların kabulü merkezde ita amiri veya bu durumda olan amirlerin, taşrada memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun ita amiri durumunda olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır.

Ancak, işin veya hizmetin gerekli kıldığı durumlarda uçak kiralamak suretiyle seyahat edilebilmesi, seyahatin yurtiçinde olması ve bu seyahatle ilgili Bakanın veya misafiri yabancı Bakanın bizzat katılması hallerinde mümkündür."

şeklinde hükme bağlanmıştır.

Söz konusu Kanun maddesi ile sürekli ve geçici görevlendirmelerde, harcırah hesabında esas alınacak yol ve taşıt araçlarına ilişkin ilke ve esaslar belirlenmiş olup, kanun maddesinden de görüldüğü üzere; harcırah hesabında esas tutulacak yolun taşıması gereken şartlar;

' Gidip gelmeye en müsait olması,

' Takibi mutat bulunması,

' Az masraf icabetmesi,

şeklinde belirlenmiştir.

Böylelikle, harcırahın hesaplanmasında Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları dikkate alınmaktadır.

Bu bağlamda, yolun gidip gelmeye elverişli olması yanında, rahat ve emniyet içinde yolculuk yapılabilmesi ve gidilecek yere mümkün olduğu kadar aktarmasız yola gidilmesi esas tutulmalıdır.

Başka bir ifadeyle, bu yere gidip gelenlerin çoğunluğu tarafından tercih edilen ve bu nedenle üzerinde taşıt araçlarının en sık işlediği yol seçilmelidir.

Bu çerçevede mutat sözcüğü ile bulunulan yerdeki insanların çoğunluğunun tercihleri ön plana çıkmaktadır.

Yani tercih edilecek taşıt belirlenecek yol üzerinde çalışan ve kullanılması mutat olan araç olmalıdır.

Ancak, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yolda hem muayyen hem de gayri muayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırahın hesabı birinci tercih olan muayyen tarifeli taşıt ve bu taşıta ait ücret esas alınmak suretiyle yapılacaktır.

Burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus, muayyen tarifeli taşıtın gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol üzerinde işletilen bir taşıt olması zorunluluğudur .


2.1. Yasanın 27. Maddesine Bağlı (1) Sayılı Cetvele Bakış

Diğer taraftan, yurtiçinde yapılacak yolculuklarda ödenecek yol giderinin Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen esaslara göre ödeneceği 27'nci maddede öngörülmüştür.

Aynı maddede, yolculuk yapılan aracın muayyen tarifeli olup olmaması hallerinde yol masraflarının ne şekilde hesaplanacağı da gösterilmiştir.

Aşağıda söz konusu cetvel yer almaktadır.

Şöyle ki;






AÇIKLAMA:

1. Cetvelin 1, 2 ve 3'üncü sıralarında gösterilenler uçakla seyahat edebilirler. Diğerlerinin uçakla seyahati zorunlu hallere münhasır olmak ve dairelerince lüzum gösterilmesi veya tasvip olunması ile mümkündür:

2. Muayyen tarifeli olmayan taşıtlarla seyahatte, "Mutat ve ekonomik olan taşıt" dan maksat, iki mahal arasında mutat olarak otomobil, otobüs gibi taşıtlar işlemekte ise bunlardan ucuz olanıdır.

3. Yukarıdaki cetvele göre müstehak bulundukları mevki ücretinden fazla bir şey ödenmemek şartıyla, daha pahalı mevki ile seyahat edilebilir.

4. Muayyen tarifeli taşıtlarda yemeksiz bilet ücreti; yemeksiz biletin temini mümkün olmadığı hallerde ise yemekli bilet ücreti ödenir.

5. Özel otomobilleriyle seyahat edenlere, müstehak oldukları taşıt ücreti ile bu taşıta göre geçecek günler için verilmesi gereken gündelikten fazla ödeme yapılmaz.

Görüldüğü üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 27'nci maddesine bağlı (1) sayılı cetvelin açıklama bölümünde, cetvelin 1, 2 ve 3'üncü sıralarında gösterilenlerin uçakla seyahat edebilecekleri, diğerlerinin uçakla seyahatinin zorunlu hallere münhasır olması ve dairelerince lüzum gösterilmesi veya tasvip olunması ile mümkün olacağı belirtilmektedir. Aynı Kanunun 6 ncı maddesinde de, harcırahın bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verileceği, bu yol ve taşıtın yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunacağı hükme bağlanmıştır.

Yurtiçi görevlere gidenlerden yolculuklarını özel otomobilleriyle yapanlara müstehak oldukları taşıt ücreti, yol gideri olarak verilecektir. Bu gibilere taksi ücreti ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca gündelik ücreti de ödenmektedir. Ancak, yurt dışı yolculuklarında mutat taşıt uçak olması nedeniyle özel otomobilleri ile yolculuk yapanlara mutat taşıt olarak uçak ücreti, yol gündeliği ödenmesinde de uçakla yapılan yolculuk süresinin esas alınması gerekir.

Öte yandan, yurt dışına sürekli veya geçici görevle yapılacak yolculuklarda makam ve aylık dereceleri ve vasıtanın hareket edeceği yere göre ödenecek yol giderlerine ilişkin hükümler Kanunun 29'uncu maddesinde düzenlenmiş olup, bunlara yönelik işlemlerde söz konusu Kanun maddesinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Yurt dışına yapılacak sürekli veya geçici görev yolculuklarınca herhangi bir ayırım yapılmaksızın, ekspres ve yataklı vagon ücreti dahil olmak üzere tren, vapur veya uçak bilet ücreti yol gideri olarak ödenebilmektir. Uçak ve yataklı vagon biletinin beyannameye eklenmesi zorunludur. Yurtdışına geçici, sürekli ve tedavi amacıyla gönderilenlere, memuriyet mahallînden Türkiye'deki aktarmasız hareket yerine kadar olan yolculuklar hakkında Kanunun yurt içi hükümleri uygulanması gerektiğinin bilinmesi gerekir.



3.Uçakla Seyahate İlişkin Düzenlemeler

Üst kısımda yer verdiğimiz üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 6'ncı maddesinin birinci fıkrası, harcırah esas itibarıyla "gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden" verilmesini amirdir. Bu hükümle kanun koyucu sadece muayyen tarifeli ve genellikle kamuya ait taşıt araçlarını ve bunların işletildiği yolu kastetmemiş; yolculuk için birden fazla yol ve taşıt aracı kullanılabiliyorsa yerel uygulamaya göre o yerdeki vatandaşların çoğunluğunun tercihlerinin dikkate alınmasını öngörmüştür. Buna göre, memuriyet mahalli dışına sürekli veya geçici görevle gönderilen kişilere verilecek harcırahın hesaplanmasında, aynı yere giden diğer vatandaşların çoğunluğunun izlediği yol ve kullandığı taşıt hangisi ise o esas alınacaktır.Ancak kullanılması mutat olan (yani alışılmış, çoğunluğun tercih ettiği) yolda hem muayyen tarifeli, hem de gayri muayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise, harcırah muayyen tarifeli taşıta göre hesaplanacaktır.

Benzer durum yer değiştirme giderlerinin hesaplanmasına ilişkin 47'nci madde de söz konusu olup; anılan maddenin (a) bendine göre, yurtiçi yer değiştirme gideri hesabında esas alınacak yol, eşya naklinde yönünden mutat olan, gidip gelmeye elverişli en kısa kara ve deniz yoludur. Buna göre, yer değiştirme gideri yol giderinin hesaplanmasına esas olan yol üzerinden verilebilecek gibi, eşya nakline daha uygun taşıtların takip ettikleri farklı yollar da esas alınabilecektir. Bu konuda önemli olan, 6 ncı maddeye göre seçilecek yolun yolculuklar bakımından, 47 nci maddeye göre seçilecek yolun ise eşya nakli bakımından mutat olan (yani alışılmış, çoğunluğun tercih ettiği) yol olmasıdır. Amaca uygun ve mutat yol iki veya daha fazla ise, yol giderinin hesabında taşıt ücreti ve gündelik toplamı bakımından en uygun olanı; yer değiştirme giderinde ise en az aktarmalı ve mümkünse aktarmasız olarak gidilip gelinebilme şartı ile en kısa olanı seçilecektir..."

Diğer taraftan, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 27 nci maddesine bağlı (1) sayılı cetvelin açıklama bölümünde, cetvelin 1, 2 ve 3' üncü sıralarında gösterilenlerin uçakla seyahat edebilecekleri, diğerlerinin uçakla seyahatinin zorunlu hallere münhasır olması ve dairelerince lüzum gösterilmesi veya tasvip olunması ile mümkün olacağı belirtilmektedir.

Aynı Kanunun 6'ncı maddesinde de, harcırahın bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verileceği, bu yol ve taşıtın yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, 6245 sayılı Kanunun 27'nci maddesine bağlı (1) sayılı cetvelin 1, 2 ve 3' üncü sıralarında gösterilen personel ile görevleri gereği söz konusu personel ile birlikte grup halinde veya bağımsız olarak seyahatleri zorunlu olan diğer personelin uçak bilet ücretinin anılan Kanunun 6. maddesi hükümleri de dikkate alınmak suretiyle, görevlendirmeye ilişkin ita amirinde (harcama yetkilisi) alınacak görevlendirme onaylarında seyahatin uçakla yapılacağının açıkça belirtilmesi kaydıyla uçakla seyahat yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır .


Görüldüğü üzere, hareket ve varış saatleri belli ve seferleri düzenli olmakla birlikte uçaklar Harcırah Kanunu açısından muayyen tarifeli araçlar kapsamında değerlendirilmemiştir. Bu nedenle uçaklar mutat araç değildir.

Yurtiçi seyahatlerde uçağın kullanılması Onaya bağlı olup, bunun dışındaki hallerde uçağın seyahatlerde kullanılması halinde, mutat taşıt bedelini aşmamak üzere uçak için ödenen gerçek giderin ödenmesi mümkündür.

Yurtdışı seyahatlerde ise mutat taşıt uçak olup, başka taşıtlarla yapılan yurtdışı seyahatlerde uçak bedelini aşmamak üzere bilet bedelinin ödenmesi imkanı bulunmaktadır.

Kaldı ki Yasanın 6. maddesinde de yer aldığı üzere, harcırahın hesaplanmasında bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları dikkate alınacağı, günümüz itibarıyla uçak mutat bir ulaşım aracı haline dönmüştür. Somut olarak değerlendirmek gerekirse, birçok uçak firması indirimli bilet uygulaması yapmakta olup, bedelleri ise otobüs fiyatına eşit düzeydedir. Ayrıca, seyahatin uçakla yapılması halinde gereğinden fazla gündelik verilmesinin yanında, ilgili idareye ait insan kaynağının yolda geçen süreler nedeniyle rasyonel kullanılmaması da söz konusu olabilmektedir. Bu itibarla 6245 sayılı Yasada bu alanda kanımızca değişiklik yapılmasının ve uçakla seyahatin günün koşullarına göre esnetilmesi uygun olacaktır.

Diğer taraftan, Başbakan ve Bakanların Uğurlanma ve Karşılanmaları, Seyahatler ve Hediye Uygulaması hakkındaki 2005/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca; "Müsteşar, müsteşar yardımcısı, genel müdür ve benzeri gibi üst düzey devlet görevlilerinin yurt dışı seyahatlerinin, mütekabiliyet esasına göre yapılan davetlere icabet niteliğinde olması genel ilke olarak benimsenecektir. Bu ilkeye uygun olsa dahi, ülke çıkarlarının gereği olmayan, zorunluluk bulunmayan, Dışişleri temsilciliklerimizle ifası mümkün bulunan seyahatlerin önüne geçilmesi amacıyla gereken önlemler ilgili bakanlar tarafından alınacaktır." denilmektedir. Bu bendin 3'üncü alt bendinde ise "Yurt içi seyahatlerde zorunlu olmadıkça uçak dışında kalan otobüs, tren gibi ulaşım araçlarıyla seyahat edilmesi, sadece üst düzey yöneticilerin zorunlu hallere münhasır olmak üzere alınacak onaylarda belirtilmek suretiyle uçakla seyahatine imkân tanınması, uygun görülmüştür." düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemede yer aldığı üzere, "üst düzey yöneticiler" için "zorunlu hallere münhasır" şeklinde, göreve ilişkin olan zorunlu hallerden bahsedilebileceği gibi görevlendirilecek personele ilişkin zorunlu hallerden söz etmek mümkün olabilir. Görev gereği zorunlu halde işin ehemmiyeti ve aciliyeti sebebiyle kısa sürede görev mahallinde olunması ile ulaşıma ilişkin güvenlik durumu zorunlu sebep olarak değerlendirilebilir. Ayrıca personel açısından personelin sağlık durumu zorunlu bir sebep olar göz önünde bulundurulması gerekmektedir.



4. Değerlendirme ve Sonuç

6245 sayılı Harcırah Kanununun 14 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamında bulunanlardan kurumlara ait bir görevin yapılması amacıyla memuriyet mahalli dışında geçici olarak görevlendirilenlere ödenmesi gereken yol gideri, gündelik ve taksi ücretleri düzenlenmiş, kurumlara ait bir görevin yapılması amacıyla memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere ödenecek yol masrafı ise anılan Kanunun "Memuriyet mahalleri içinde yol masrafı" başlıklı 28'inci maddesinde düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle, memuriyet mahalli içine yapılacak görevlendirmeler için harcırah verilmesi mümkün değildir.

Bu bağlamda, Kanunun 6'ncı maddesine göre, harcırahın hesaplanmasında bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları dikkate alınacağı, yurtiçinde yapılacak yolculuklarda ödenecek yol giderinin anılan Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen esaslara göre ödeneceğinin 27'nci maddede öngörüldüğünü, aynı maddede, yolculuk yapılan aracın muayyen tarifeli olup olmaması hallerinde yol masraflarının ne şekilde hesaplanacağının da gösterildiğini, ancak görev yolculuklarının kendilerine tahsis edilen kamu araçları ile yapıldığı durumlarda yol giderinin ödenmeyeceğini ifade edebiliriz.

Yurt dışına yapılacak sürekli veya geçici görev yolculuklarınca herhangi bir ayırım yapılmaksızın, ekspres ve yataklı vagon ücreti dahil olmak üzere tren, vapur veya uçak bilet ücreti yol gideri olarak ödenebilmektir. Uçak ve yataklı vagon biletinin beyannameye eklenmesi zorunludur.Yurtdışına geçici, sürekli ve tedavi amacıyla gönderilenlere, memuriyet mahallînden Türkiye'deki aktarmasız hareket yerine kadar olan yolculuklar hakkında bu Kanunun yurt içi hükümleri uygulanır.

Yurt dışına veya yurt dışından sürekli bir görevle yurt içinde bir göreve atananlardan özel otomobilleri ile seyahat edenlere mutat taşıt ücreti ve bu taşıt cinsine göre gündelik ödenir. Ancak, yurt dışı yolculuklarında mutat taşıt uçak olması nedeniyle özel otomobilleri ile yolculuk yapanlara mutat taşıt olarak uçak ücreti, yol gündeliği ödenmesinde de uçakla yapılan yolculuk süresinin esas alınması gerekir.

Aynı Kanun'un "yurt içinde yol masrafı" başlıklı 27. maddesinde ise; yurt içinde yol masrafının, muayyen tarifeli nakil vasıtaları ile seyahatte bu Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin birinci sütununda yazılı makam ve sıfatlar ile vazifeli aylık veya ücret tutarlarına göre aynı cetvelin ikinci sütununda yazılı mevkiin tarife üzerinden bilet parası ve muayyen tarifeli olmayan nakil vasıtalarıyla seyahat halinde ise 3 numaralı sütunda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküp edeceği kurala bağlanmıştır.

27. maddeye bağlı (1) sayılı cetvelde 33. maddenin (b) bendine dahil olanların, muayyen tarifeli olmayan taşıtlarla seyahatte, "Mutat ve ekonomik olan taşıt" dan maksadın, iki mahal arasında mutat olarak otomobil, otobüs gibi taşıtlar işlemekte ise bunlardan ucuz olanı olup, özel otomobilleriyle seyahat edenlere, müstehak oldukları taşıt ücreti ile bu taşıta göre geçecek günler için verilmesi gereken gündelikten fazla ödeme yapılamayacağı öngörülmüştür.

Nitekim, harcırah ödemeleri ve avans mahsup işlemlerinde aksi sabit oluncaya kadar memur ve hizmetlinin bildirimi esas alınmakta olup, bu bağlamda, Harcırah Kanununda söz konusu bildirimlere yolculuk edilen taşıt araçları ile ilgili belgelerin ekleneceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, ancak Mahalli İdareler ( benzer şekilde Merkezi Yönetim HBY) Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde beyannamelere eklenecek belgeler açıklandığı, üst kısımlarda yer verdiğimiz üzere, gerek yurt içi gerek yurtdışı görevlendirmelerde mutat taşıt bileti ile taksiciler tarafından verilen belgelerin beyannameye eklenmesine gerek bulunmadığı, ancak, yurt içi veya yurt dışı yolculuklarda uçak biletinin yolcuda kalan nüshası ile yataklı vagonla yolculuk edilmesi halinde tren biletinin yolcuda kalan nüshası ile Belediye sınırları dışında özel araç olarak taksi ile yapılan seyahatlerde alınacak belgelerin bildirime eklenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, 6245 sayılı Kanunun 6'ncı maddesi ile yine bu Kanunun 27'nci maddesine bağlı (1) sayılı cetvelin "Açıklama" bölümündeki hükümlerin birlikte dikkate alınması suretiyle, görevlendirme onaylarında seyahatin uçakla yapılacağının açıkça belirtilmesi kaydıyla uçakla seyahat yapılabilmesi mümkün bulunmakla birlikte, Harcırah Kanununun 1954 tarihli olduğu dikkate alınarak, bugün itibarıyla uçağın mutat taşıt arz eden bir görünüm arz ettiği dikkate alınarak kurumlara ait insan kaynağının daha rasyonel kullanımı açısından bu alanda gerekli güncellemelerin yapılması gerektiğini ifade edebiliriz.

Kaynakça

- www.mevzuat.gov.tr

- BUMKO