Amortismanlarla ilgili kayıt örneği


Buradaki kayıt örneklerinden dolayı herhangi bir sorumluluğumuz yoktur.

257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

Birikmiş Amortismanlar hesabı; Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirmesini ve hesaben yok edilmesini izlemek amacıyla kullanılır.

Boş arsa ve araziler dışındaki maddi duran varlıklar, faydalı ömürleri sonunda kullanılamaz hâle geleceklerdir ve idare faaliyetlerine katkı sağlayamayacaklardır. Ancak maddi duran varlıklar ömürlerinin son yılında birdenbire tükenmemektedir. Kullanıldıkları süre boyunca tükendiklerinden maliyetlerini ömürlerinin son döneminde gidere dönüştürmek yerine dönemsellik kavramı Gereğince faydalı ömürlerini oluşturan dönemlere dağıtılması, doğru ve gerçek bilgi sunulmasını sağlayacaktır. Amortisman işlemi, maddi duran varlığın maliyetinin fayda sağladıkları dönemlere dağıtılması olarak ifade edilmektedir.

Amortismanın muhasebeleştirilmesinde ilgili döneme isabet eden amortisman  payı, dönem gideri olarak kaydedilirken aktif düzenleyici bir hesap olan Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak kaydı yapılır. Birikmiş Amortismanlar Hesabı, ilgili maddi duran varlığın yıllar itibarıyla gidere dönüşen kısımlarını topladığından, varlığın maliyetinin ne kadarlık bir kısmının gidere dönüşlüğü görülebilir. Dolayısıyla birikmiş amortisman  büyüklüğü, maddi duran varlığın maliyetine ne kadar yakınsa, varlığın nispeten eskidiği ve idarenin yeniden maddi duran varlık yatırımına gideceği düşünülebilir.

 

Yukarıdaki ifadede belirtildiği üzere

257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı 2 ile başlaması sebebiyle Mahalli İdareler hesap planında 2- Duran Varlıklar hesap grubunda yer alır. 1 ve 2 ile başlayan hesapların ilk kayıtları borç kısmına işlenmesi gerekirken, 257  Birikmiş Amortismanlar Hesabı sonundaki (-) işareti ile Aktifi düzenleyici bir hesap halini almakta ve kural dışı olarak ilk kaydı alacak kısmına yapılmaktadır.

Genel olarak 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı nın muhasebe kaydı;

Hesap Kodu

Borç

Alacak

630.13. …

X

 

257. …

 

X

Yukarıda yer alan açıklamalarda görüleceği üzere;

Amortismanın muhasebeleştirilmesinde ilgili döneme isabet eden amortisman  payı, dönem gideri olarak kaydedilirken aktif düzenleyici bir hesap olan Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak kaydı yapılır.”

Ayrılan amortisman  tutarı idarenin bir gideri olmakta, dolayısı ile 630 hesabı ile beraber çalışmaktadır. Fakat bu gider Bütçe gideri olmadığı daha doğrusu bütçeyle bir ilgisinin olmamasından dolayı muhasebe kayıtları yapılırken 8 ve 9 lu hesaplar kullanılmamaktadır.

Amortisman süreleri Maliye Bakanlığının hazırlamış olduğu listede mevcut olup bu listeye

http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/9.5.11884-ek.xls

adresinden ulaşılabilir.

 

Amortisman Uygulanacak Hesaplar

Hesaplar

Amortisman Hesapları

251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı,

257

252 - Binalar Hesabı,

253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı,

254 - Taşıtlar Hesabı,

255 - Demirbaşlar Hesabı,

256 - Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı,

260 - Haklar Hesabı,

268

264 - Özel Maliyetler Hesabı,

267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı,

294 - Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı.

299

 

 

Amortisman Hesabı ile ilgili genel açıklamalar.

Normal Amortisman Yöntemi Kullanılır. (Normal amortisman yöntemi:  amortismana tabi varlıklar için her yıl eşit oran ve tutarda amortisman ayırmadır)

Amortisman ayırmak için varlığın 1 yıldan fazla sürede kullanım ömrünün olması gerekir.

Amortisman kayıtları yıl sonunda yapılır.

Amortisman Süresi Duran varlıkların Aktife girdiği yıldan başlar. Burada aktife girmekten kasıt o duran varlığın idarenin kullanımına sunulduğu tarihtir.

Taşınırlar için 14.000 YTL’yi, taşınmazlar için 34.000 YTL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarıyla 256-Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıklar için, amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir. (Buradaki 14.000 ve 34.000 TL Taşınır mal yönetmeli eki listesinde belirtilen tutarlardır.)

Yani; 256,260,264 hesaplarındaki tutarlar yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulacaktır.

Boş Arsa ve Araziler için amortisman uygulanmaz.

Örnekler:

 

1-15.06.2014 tarihinde 60.000 TL ye binek araç alınmıştır. Bu araç için 31-12.2014 yılı sonunda amortisman ayırma;

Ekli listede binek araçlar için (Otomobiller faydalı ömür 10 yıl amortisman oranı %10 olarak belirtilmiştir.)

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.4 (Taşıtlar İçin Amortisman)

6.000 (60.000 / 10 yıl)

 

257.04 (Taşıtlar)

 

6.000

Bu kayıttan sonra amortisman listesi ekindeki deftere de aşağıdaki şeklide kayıt yapılması gerekmektedir.

Burada defter kaydına yazılan sicil numarası örnektir, amortisman ayrılan varlığın sicil numarası ne ise o yazılmalıdır.

 

 

2-01.02.2014 tarihinde 40.000 TL ye Belediyenin su-kanalizasyon-ulaşım yollarını gösteren bir harita hazırlatılmıştır. Bu harita  için 31-12.2014 yılı sonunda amortisman ayırma;

Harita alımları, 260 – haklar hesabında takip edildiği için 260 lı hesaplardaki tutarlar %100 amortismana tabi olacaktır.

Hesap

Borç

Alacak

630.13.2.1 (Haklar İçin Amortisman)

40.000

 

268.1.2.1 (haritalar)

 

40.000

260,264,267 li hesaplar için amortisman hesabı 268 li hesaptır.

 

3-01.09.2014 tarihinde 8.000 TL ye bilgisayar alınmıştır. Bu bilgisayar için 31-12.2014 yılı sonunda amortisman ayırma;

Alınan bilgisayarın tutarı 8.000 TL Taşınırlar için limit olan 14.000 TL den az olduğu için %100 amortismana tabi olacaktır.

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.5 (Demirbaşlarİçin Amortisman)

8.000

 

268.5.2.1 (haritalar)

 

8.000

 

2010 yılında 50.000 TL ile alınan hizmet binasına her yıl amortisman uygulanmıştır. (Binalar için amortisman 50 yıl %2)

2010 yılı : 50.000 / 50 (yıl) = 1.000 TL amortisman

2011 yılı: (50.000 – 1000)/ 49 Yıl = 1.000 TL amortisman

2012 Yılı (50.000 – 2.000) / 48 Yıl = 1.000 TL amortisman

2013 Yılı : (50.000 – 3000) / 47 Yıl = 1.000 TL amotrtisman

2014 yılında bu hizmet binası için 38.000 TL  tutarında yenileme masrafı yapılmış olsun;

Ayrılacak amortisman tutarı bu defa ( 50.000 + 38.000 -4000 )  / 46 Yıl =  1826 TL olacaktır.

Bu durumda amortisman defteri;

 

 

Şeklinde olacaktır. Değer artırıcı harcama 38.000 / 46 yıl ( kalan tükenme süresi ) = 826 TL

Binanın her yıl ayrılan amortismanı 1.000 TL değer artırıcı harcamadan sonra ayrılacak amortisman tutarı 1.826 TL olacaktır.

Değer artırıcı harcama kalan amortisman süresi içerisinde itfa edilmelidir.

Şayet yapılan değer artırıcı harcama 38.000 değilde 25.000 TL olmuş olsaydı Taşınır mal yönetmeliği ekindeki tutarları (Taşınmazlar için : 34.000 TL) geçmediği için binanın maliyetine değil gider olarak kayıtlara alınması gerekir.

 

Yukarıdaki açıklamaların örneği;

2010 Yıl binasın satın alınması ve idare aktifine girmesi

Hesap

Borç

Alacak

252.1.1.1.1. (Binalar)

50.000

 

103.

 

50.000

830.

 

 

835.

 

 

900

 

 

905

 

 

           

2010 Yılı sonunda Amortisman ayırma ;

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.2 ( Binalar)

1.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

 

1.000

 

2011 Yılı sonunda Amortisman ayırma ;

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.2 ( Binalar)

1.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

 

1.000

 

2012 Yılı sonunda Amortisman ayırma ;

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.2 ( Binalar)

1.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

 

1.000

 

2013 Yılı sonunda Amortisman ayırma ;

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.2 ( Binalar)

1.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

 

1.000

 

2014 yılında 38.000 TL değer artırıcı bakım onarım masrafı;

Hesap

Borç

Alacak

252.1.1.1.1. (Binalar)

38.000

 

103.

 

38.000

830.

 

 

835.

 

 

900

 

 

905

 

 

Binanın maliyeti : 50.000

Değer artırıcı harcama  (2014 yılında) : 38.000

Aktife kayıt ( 2010 yılı) tarihinden itibaren ayrılan toplam amortisman tutarı : 4.000

Binanın aktife girişinden itibaren kalan yararlanma süresi : 46 yıl

2014 yılında ayrılacak amortisman kaydı:

Hesap

Borç

Alacak

630.13.1.2 ( Binalar)

1.826

 

257.2.1.1 (Binalar)

 

1.826

Bu bina 10.01.2015 tarihinde 40.000 tl ye satılırsa;

Hesap

Borç

Alacak

252.1.1.1.1. (Binalar)

 

88.000

102

40.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

5.826

 

630.11. …

42.174

 

805…

40.000

 

800…

 

40.000

 

Bu bina 10.01.2015 tarihinde 90.000 tl ye satılırsa;

Hesap

Borç

Alacak

252.1.1.1.1. (Binalar)

 

88.000

102

90.000

 

257.2.1.1 (Binalar)

5.826

 

600.11. …

 

7.826

805…

90.000

 

800…

 

90.000

 

Konu hakkında  soru/eleştiri/düşünce  için forum sayfamız  herkese açıktır.


Yazının Word Hali